Xoʻroz bilan bobo

Bir bor ekan, bir yoʻq ekan, bir bobo bor ekan. U butun jonivorlarning tilini bilar ekan. Bir kuni bahor vaqtida hoʻkizi bilan eshagi yer haydabdi. Eshagi charchab qolib, hoʻkizga qarabdi va shunday deb oʻrgatibdi:

— Hoʻkiz, sen kasal boʻl. Bobo bizni azonda qoʻshga olib chiqmasin.

Hoʻkiz choʻp yemay yotibdi. Bobo eshakning aytgan soʻzlarini eshitgan edi. U oʻsha kuni: — Qassobni olib kelib hoʻkizni soʻydiraman, u choʻp yemayapti, — deb chiqib ketibdi. Bobo ketgach, hoʻkiz eshakka:

— Endi nima qilamiz? Meni soʻyadigan boʻldi. Endi sening soʻzingga kirmayman, ovqat yeyman, — debdi. Buni eshitgan bobo iljayib qoʻyibdi. Boboning iljayganini koʻrib, xotini:

— Nega kulasiz? — deb soʻrabdi. Bobo hech narsa deyarini bilmasdan, bir ogʻiz debdi: — Ertaga savolingga javob beraman. Boboning xotiniga vaʼda qilganini xoʻroz eshitib qolibdi. Xoʻroz aytibdi:

— E, xoʻjayinim bitta xotinini soʻziga kirib, ertaga aytaman, — deb vaʼda qildi. Men boʻlsam sir aytaman deb, oʻnta tovuqqa ham vaʼda qilmayman. Agar xoʻjayin-bobo ertaga shu sirini aytsa, oʻladi. Xotinning kushandasi — bir tayoq. Xotini nega kulding, deb soʻraganda, javob bermay, yaxshilab jazosini berib ursa, ikkinchi soʻramaydigan boʻladi. Bobo xoʻrozning «Men oʻnta tovuqni boshqaryapman-u, bobo bir xotinini ham boshqarolmaydi», deganini eshitibdi. U bir yaxshi tayoqni tayyorlab qoʻyibdi.

Ertasiga xotini yana qistab soʻragan vaqtida yaxshilab xotinini uribdi. Shundan soʻng xotini endi sendan sir soʻramayman, deb qasam ichibdi. Bobo sirini aytmabdi. U oʻlmay qolibdi. Shuning uchun yomon xotinning jazosi tayoq, deydilar.