Qumursqa
Oʻtgan zamonda bir kishi safarga chiqqan ekan. Bir soydan oʻtishga toʻgʻri kelibdi. Qish vaqti ekan. Suv muzlagan ekan. Eshakning keyingi oyogʻi muzga toyib, yiqilib beli sinibdi… U kishi xafa boʻlib, muzga qarab shunday debdi:
— Ey muz aka, sen oʻzing kimdan zoʻrsan?
Muz:
— Men zoʻr boʻlsam, quyosh meni erita olarmidi? — debdi.
Shunda u kishi kunga qarab:
— Ey quyosh, sen kimdan zoʻr? — debdi.
Quyosh:
— Men zoʻr boʻlsam, bulutlar mening yuzimni toʻsa olarmidi? — debdi.
Shunda u bulutga qarab:
— Ey bulut aka, sen kimdan zoʻr? — debdi.
Bulut:
— Men zoʻr boʻlsam, yomgʻirlar meni teshib-teshib oʻtarmidi? — debdi.
Shunda u yomgʻirga qarab:
— Yomgʻir aka, sen kimdan zoʻr? — debdi.
Yomgʻir:
— Men zoʻr boʻlsam, yerga singib ketarmidim, — debdi.
U yerga qarab:
— Yer aka, sen kimdan zoʻr? — debdi.
Er:
— Men zoʻr boʻlsam, oʻtlar teshib chiqarmidi, — debdi.
Shunda oʻtga qarab:
— Oʻt aka, sen kimdan zoʻr? — debdi.
Oʻt:
— Men zoʻr boʻlsam, mollar yulib-yulib yutarmidi? — debdi.
Molga qarab:
— Mol aka, sen kimdan zoʻr? — debdi.
Mol:
— Men zoʻr boʻlsam, boʻrilar yermidi? — debdi.
Soʻngra boʻridan:
— Boʻri aka, sen kimdan zoʻr? — deb soʻrabdi.
Boʻri:
— Men zoʻr boʻlsam, merganlar otarmidi? — debdi.
— Mergan aka, sen kimdan zoʻrsan— debdi…
Mergan:
— Men zoʻr boʻlsam, oʻq soladigan xaltamni sichqon va kalamushlar qirqib tashlarmidi? — debdi. Shunda u kishi sichqonga qarab:
— Sichqon aka, siz kimdan zoʻrsiz? — debdi.
Sichqon:
— Men zoʻr boʻlsam, qumursqalar qulogʻimdan chimchib-chimchib chaqib olarmidi? — debdi.
— Qumursqa aka, sen kimdan zoʻr? — debdi.
Qumursqa:
— Men zoʻr, men zoʻr, men zoʻr, — debdi. — Otangning olti yuz botmon bugʻdoyini olti togʻdan oshirib yeganman, pochchangning yuz botmon bugʻdoyini yetti togʻdan oshirib yeganman. Men zoʻr, men zoʻr, men zoʻr, — debdi.
— Qorning nima uchun katta? — deb soʻrabdi u kishi: — Jigarim zoʻr, — debdi qumursqa.
— Beling nima uchun ingichka? — deb soʻraganida.
— Mehnatim zoʻr! — deb javob beribdi qumursqa.
— Kallang nima uchun katta? — debdi u kishi.
— Davlatim zoʻr! Mehnatim zoʻr, davlatim zoʻr, men zoʻr, men zoʻr! — debdi qumursqa.