Oʻziga loyiq ish
Kunlardan bir kuni yoʻlda choʻloq, koʻr va kar uchrashib qolishibdi. Bundan keyin doim birga boʻlishga ahdlashibdi. Ular «qanday qilib pul topsak ekan», deb rosa oʻylashibdi. Oxiri boyning yoniga borib, biror yengilroq ish soʻrashibdi.
Boy ularning uchoviga ham ish taqsimlab beribdi. Choʻloqni dalada mol boqishga qoʻyibdi. Koʻrni poliz ekinlariga qorovul etib tayinlabdi. Karni esa eshik yoniga qoʻngʻiroq chalib, oʻtib ketayotganlarning xabarini berish uchun qoʻyibdi.
Oradan bir qancha vaqt oʻtgach, choʻloq, «biz boy bilan ish haqqini kelishib olmabmiz-ku! Borib gaplashib kelay-chi», deb oʻylabdi.
Choʻloq ikki chaqirim yoʻlni ikki oyda bosib kelibdi. «Choʻloq ish haqqini soʻrab kelibdi», deb boyga aytishibdi. Boy uni chaqirib soʻrabdi:
— Xoʻsh, mol boqish qiyin emas ekanmi?
— Men hali molni koʻrganim ham yoʻq, — debdi choʻloq.
— Boʻlmasa ikki oydan beri qayerda eding? — deb soʻrabdi boy.
— Meni dalagacha otda olib borishgan edi. Keyin men ish haqqini gaplashib olmaganimiz uchun oʻzim qaytdim. Bizga qanchadan ish haqqi berishingizni bilgani keldim, — debdi choʻloq.
Bu gapni eshitib, boyning jahli chiqib ketibdi va uni soʻkib tashlabdi. Shu payt poliz ekinlarining hammasini oʻgʻri urganligi haqidagi xabarni olib kelishibdi. Koʻrning indamaganini koʻrgan oʻgʻrilar polizda hech narsa qoddirishmabdi. Boy koʻrni olib kelishni buyuribdi va koʻrdan boʻlgan ishlar haqida surishtira boshlabdi.
Shunda koʻr:
— Men hech kimni koʻrganim yoʻq, — deb javob beribdi.
Shundagina uning koʻzi ojiz ekanligini bilishibdi. Boy:
— Uchta otga izvosh qoʻshib, har qaysisiga uchtadan qoʻngʻiroq osib, darvoza yonidan oʻtinglar, — debdi.
Kar turgan darvoza yonidan izvoshlar oʻtgan ekan, u hech narsani eshitmabdi. Boyga:
— U joyidan ham qoʻzgʻalmadi, hech narsani eshitmas ekan, — debdilar.
Shundagina boy har bir odamga oʻziga loyiq ish berish kerakligi haqida oʻylabdi va ularning oʻziga mosroq keladigan vazifa izlay boshlabdi.