Navoiy bilan mardikor
Bir oʻspirin yigit mardikorchilik qilib kun kechirar ekan. U, yurgan yoʻlida odamlar oʻrtasida boʻlgan janjallarni bostirib, birovning aravasi loyga tiqilib qolsa, birgalashib chiqarishib, xalqqa yordami tegib yurar ekan. Bu yigitdagi xislatni koʻrgan Alisher, uni hurmatlab, kachon koʻrsa undan oldin salom berib oʻtar ekan. Yigit Alisherning bu hurmatiga ajablanib: «Men erta-yu kech odamlarning janjallarini bostirib, loyga botgan aravalarini chiqarishib yursam, umrimda namoz oʻqimasam, roʻza tutmasam ham, Alisher meni bunchalik hurmat qiladi. Bu yurishimdan foyda yoʻq. Bola-chaqam boʻlmasa, menga dunyoning nima keragi bor» deb, pirga qoʻl beribdi. Xudojoʻ kishi boʻlib, bir masjidning jilovxonasida erta-yu kech hech kim bilan ishi boʻlmay, toat-ibodat qilib oʻtiradigan boʻlibdi.
Bir kun yigit jilovxonada tasbeh oʻgirib oʻtirgan ekan, Alisher bir yigit bilan gaplashib, jilovxona oldidan oʻtib qolibdi. Yigit koʻnglida: «Alisher juda karomatli odam ekan, mening namozxon boʻlib, toat-ibodat qilishimni avvaldan bilib, meni hurmat qilar ekan», deb, oʻrnidan turib, taʼzim bilan salom beribdi. Alisher salomiga alik olish u yoqda tursin, aftiga ham qaramay, oʻtib ketibdi. Yigit: «Alisher yonidagi yigitning gapiga berilib meni payqamay qolgan boʻlsalar kerak» deb, oʻziga tasalli beribdi. Oradan uch-toʻrt kun oʻtar-oʻtmas, Alisher yana oʻsha yigit bilan gaplashib kelaveribdi. Yigit oʻrnidan turib salom beribdi. Alisher yana indamay oʻtib ketaveribdi. Yigit hayron boʻlib, Alisherdan:
— Taqsir, bir umr peshonam sajdaga tegmay, baqirib-chaqirib yurganimda salom berib oʻtar edingiz, endi men erta-yu kech toat-ibodat qilib oʻtirib, sizga salom bersam, alik olmaysiz. Buning sababi nima? — deb soʻrabdi. Shunda Alisher:
— Sen, oʻsha baqirib-chaqirib yurganingda xalqqa foydang tegib yurar eding, endi boʻlsa ertalabki nonushtang bilan kechqurungi ovqatingni gʻamida ertadan kechgacha xalqqa koʻz tikib oʻtirasan. Salomingga alik olmasligimning sababi shu! — debdi.
Navoiyning bu soʻzlari yigitga qattiq taʼsir etib, u yana oʻzining avvalgi ishini davom etdiradigan boʻlibdi.
