Iskandar bilan boyning qizi

Bir bor ekan, bir yoʻq ekan, oʻtgan zamonda bir qishloqda juda ham kambagʻal bir podachi chol boʻlgan ekan. Cholning bitta-yu bitta Iskandar degan oʻgʻli bor ekan. U juda ziyrak, mehnatsevar bola boʻlib oʻsibdi.

Qoʻshni qishloqda bir boy yashar ekan. Uning bitta-yu bitta qizi bor ekan.

Kunlardan bir kuni shu boyning qizi Iskandarni koʻrib, oshiq boʻlib qolibdi. Boyning qizi otasiga «shu yigitga berasiz» deb turib olibdi. Oxiri boy cholnikiga sovchi yuborishga majbur boʻlibdi.

Chol nima qilishini bilmay, oʻgʻli bilan maslahatlashibdi. Chol bilan oʻgʻlining gaplari bir yerdan chiqibdi. Chol qizningsovchilariga:

— Biz juda kambagʻal yashaymiz. Oʻgʻlimga ham oʻzimizga oʻxshagan biror kambagʻal bechoraning qizi topilib qolar. Boyning qizini kelin qilmaymiz, — debdi.

Rad javobini olsalar ham, sovchilar qayta-qayta kelaverishibdi. Oxiri bundan biror ish chiqishiga koʻzlari yetmagach, turli yoʻllarini oʻylay boshlashibdi.

Shundan keyin boy bilan uning xotini eski, yirtiq kiyimlarni kiyib, cholning uyiga bormoqchi boʻlishibdi. «Zora -bizlarni kambagʻal ekan deb rozi boʻlsa», deb oʻylashibdi. Shunday qilib, boy va uning xotini eski, yirtiq kiyimlarini kiyib, cholnikiga borishibdi. Chol ularni hurmat bilan kutib olibdi, mehmon ham qilishibdi. Keyin boy sekin gapni boshlabdi:

— Biz ham sizga oʻxshagan bir bechora kishilarmiz, kunda topganimiz arang yetib turadi. Oʻzimizga oʻxshagan oila bilan qarindosh boʻlmoqchi edik. Bizning bir qizimiz bor edi. Sizlarning ham yaxshimi-yomonmi oʻgʻillaringiz bor ekan. Shunga nima deysizlar?

Bu gaplarni eshitgan chol bular ham oʻzimizga oʻxshagan bechora kishilar ekan, deb quvonib ketibdi. Chol bu mehmonlar haqida Iskandarga aytibdi. Iskandar ham rozi boʻlibdi. Chol mehmonlarga chiqib bajonu-dil rozi ekanliklarini aytibdi.

Tez kunlar ichida yengilgina toʻy oʻtkazishibdi. Iskandar qizning qandayligini, kimligini toʻy kuniyoq sezibdi. Ammo indamay, «seni qarab turgin hali» deb yuraveribdi. Boyning qizi shunday qoʻpol, farosatsiz, ishyoqmas ekan-ki, aslo qoʻyaverasiz. Hovli-joylarni chala supurar ekan. Kir yuvsa, chala yuvarkan. Ovqatni esa bemaza tayyorlarkan.

Iskandar xotinining bunday qiliqlarini koʻrib, «seni shunday tarbiyalayki, onangdan qayta tugʻilgin», — debdi ichida.

Bir kuni yigit kasal boʻlib qolibdi. Xotini:

— Qayeringiz ogʻriyapti? — deb soʻrabdi. Yigit:

— Boshim qattiq ogʻriyapti, — debdi.

Xotini erining boshini bosibdi. Ammo uning bosh ogʻrigʻi hech qolmabdi. Shunda Iskandar:

— Rahmatli onam avval qoʻllarini yuvib, tirnoqlarini olib, keyin boshimni silar edilar. Shundan keyin boshimning ogʻrigʻi ham tez qolardi, — debdi.

Xotini yugurib borib qoʻllarini tozalab yuvib, tirnoqlarini olib, keyin kelib erining boshini silabdi. Tezda Iskandarning boshi ham tuzalibdi. Bundan keyin biror ishni qildirmoqchi boʻlsa, yigit oʻzini kasalga solib, hamma ishlarni aytib oladigan boʻlibdi. Asta-sekin uy ham, hovli ham, idish-tovoqlar ham toza boʻla boshlabdi.

Iskandar boyning qizini roʻzgʻordagi kamchiliklarini yuziga aytmay, asta-sekin shunday qilib tarbiyalab olgan ekan.

Farosatsiz, qoʻpol, ishyoqmas boʻlgan boyning qizi farosatli, ziyrak ayolga aylanibdi.