Hunarliga oʻlim yoʻq

Burungi zamonda bir podsho oʻtgan ekan. Bir kuni podsho bir kambagʻalning qizini olmoqchi boʻlib, sovchi yuboribdi. Sovchilar kelib, podshoning soʻzini qizga aytishibdi. Kambagʻalning qizi sovchilarga:

— Podshoga borib aytinglar, olmoqchi boʻlsa, men ham roziman. Lekin podsho bir hunar bilsagina tegaman, agar bilmasa oʻrgansin, — debdi.

Sovchilar podsho oldiga kelib qizning shartini aytishibdi. Podsho bu gapni eshitib, avvaliga achchigʻi kelibdi, soʻng oʻylanib turib, qizning gapi taʼsir qilibdi. «Podsholigim hunar emas ekan-da. Xayr, hunar ham oʻrganay», deb oʻz oʻrniga vazirini qoldirib, hunar axtarib chiqib ketibdi. Hamma hunarlarni koʻrib, gilamchilik maʼqul boʻlibdi. Gilam toʻqiydigan bir yaxshi ustani topib, shunga shogird tushibdi. Uch yil-u uch oy deganda gilam toʻqishni oʻrganibdi. Bir gilam toʻqib, qizning uyiga yuboribdi. Podsho «Hunar oʻrgandik, shartini bajardik», deb aytib yuboribdi. Qiz:

— Podsho shartimni bajargan boʻlsa, men ham soʻzimda turibman, endi tegaman, — debdi.

Podsho toʻy-tomosha qilib qizni olibdi, xotinidan koʻngli toʻlib, podsholigini qilib yuraveribdi.

Kunlardan bir kuni shu podsho mamlakatidagi elningsavdogarlari, katta-katta boylaridan bir qancha kishi yoʻq boʻlib qolibdi. Bu xabar pbdshoga yetibdi. Qancha-qancha amaldorlar axtarib, boylarning daragini topmabdi.

Podsho «Bularni oʻzim axtarayin, shaharda bir sir borga oʻxshaydi, buni bilmasam boʻlmaydi», deb podsholik kiyimlarini yechib, boshqa kiyimlar kiyib, odam tanimaydigan boʻlib, kechasi el-u xalq yotgandan keyin shaharni aylanmoqchi boʻlib, chiqib ketibdi. Bir kuni aylanib yursa, uzoqdan bir chiroq koʻrinibdi. Podsho toʻgʻri shu chiroq koʻringan joyga borsa, bir oshxona emish. Oshxonaning ichida koʻp odam ovqat yeb oʻtirgan emish. Eshikni ochib qarashi bilan oshxona egasining koʻzi unga tushibdi va:

— Nima ishingiz bor? — deb podshodan soʻrabdi. Podsho:

— Qornim och, ovqat yemoqchi edim, — debdi. Oshxona egasi:

— Qani, ichkari kiring, toʻrga oʻting, — deb uni ichkari uyga olib kiribdi. Podsho toʻrga oʻtayotib yerning ostiga tushib ketibdi. Qarasa, roʻparasida bir odam turibdi. U odam podshoning qoʻlidan tutib, ichkari uyga olib kiribdi. Uyda odam juda koʻp ekan. Podsho qoʻrqib, indamay turganida bir kishi oʻtirgan yeridan qoʻzgʻalib, qoʻliga katta pichoqni ushlab:

— Qani, hozir navbat kimniki? — deb, toʻgʻri podshoning oldiga kelib, uni soʻymoqchi boʻlibdi. Birovi kelib kallasidan ushlabdi. Podsho esdan adashib, xayoli qochibdi. Soʻymoqchi boʻlganlarga:

— Sizlar kimsizlar, sizga jon kerakmi, mol kerakmi, pul kerakmi? — debdi. Ular:

— Bizga jondan boshqa bari kerak, u boʻlmasa jon kerak, hozir sening kallang kerak, — deyishibdi. Podsho:

— Pul, mol topib bersam boʻladimi? — debdi. Ular:

— Boʻladi, — deyishibdi. Podsho:

— Unday boʻlsa bir hunar koʻrsataman, mening aytganimni qilasizlar. Men bir gilam toʻqib beraman, shuni podshoga olib borsanglar, ming tilla beradi, — debdi. Ular:

— Qani, hunaringni koʻraylik, — deyishibdi. Podsho «u kerak, bu kerak», deb gilam toʻqish uchun kerakli narsalarni aytibdi. Haligi odamlar bozorga borib, podshoning aytgan narsalarini olib kelishibdi. Podsho ipakdan bir gilam toʻqib:

— Mana shu gilamni podshoga olib boringlar. Podsho sizga ming tilla beradi, — debdi.

Haligi odamlar gilamni koʻtarib, podsho saroyiga olib borishibdi. Saroydan bir mahram chiqib, gilamni ichkariga olib kirib, kimga berishini bilmay, vazir bilan maslahatlashibdi. Bular podshoni yoʻqotib, hayron boʻlib yurgan ekanlar, gilamni podshoning xotiniga koʻrsatishibdi. U oʻzining eri toʻqigan gilamni tanib, gilam keltirgan odamlarga ming tilla berib yuboribdi va orqasidan odam qoʻyibdi. Oʻgʻri tillalarni olib, suyunib toʻgʻri oshxonaga kirib boribdi. Orqasidan poylab kelgan odam vazirga xabar beribdi. Vazir bir qancha askarlarni olib kelib, oshxonani oʻrab, ichkariga kiribdi, podshoni qutqarishibdi. Podsho oʻziga oʻxshab qoʻlga tushgan barcha odamlarni ozod qilibdi, oʻgʻri va qaroqchilarning qoʻllarini bogʻlatib, askarlariga haydatib saroyga kelibdi va hammasini dorga ostiribdi.