Har kim qilsa, oʻziga

Bir bor ekan, bir yoʻq ekan, oʻtgan zamonda bir kampir bor ekan. U kampir boʻz toʻqib tirikchilik qilar ekan. U doim «Har kim qilsa, oʻziga» deb yurar ekan. Hatto boʻz toʻqib oʻtirganda ham shu gapni takrorlayverar ekan. Qoʻni-qoʻshnilari bu kampirni juda yomon koʻrishar ekan.

Kunlardan bir kuni qoʻshnilari podshoning yoniga borib, kampirning ustidan arz qilishibdi, uni toza yomonlashibdi:

— Podshohim, bizning koʻchamizda bir kampir, oʻzi boʻz toʻqiydi, yursa ham, tursa ham, boʻz toʻqib oʻtirganida ham «Har kim qilsa, oʻziga» deb oʻzicha javrayverib, quloq-miyamizni qoqib qoʻlimizga beradi. Podshoxim, shu kampirni bir iloj qilib yoʻqotsangiz, deb keldik.

Podsho bir oz oʻylanib turibdi, keyin ularga qarab:

— Sizlar oʻz uyinglarga borgandan keyin bir tovoq oshni «shohimiz kecha ziyofat bergan edi, bizlar borib ziyofatni yeb keldik. Bormaganingiz uchun podshohimiz sizning nasibangizni berib yubordi», deb aytinglar, — debdi. Kampirning qoʻshnilari uylariga borib, palov pishirishibdi, bir tovoqqa oshni solib, kampirnikiga olib boribdilar. Kampirga:

— Shunday-shunday, mana shu palovni podsho berib yubordi, — deyishibdi. Kampir:

— Har kim qilsa, oʻziga, har kim qilsa oʻziga, — deb qoʻshnilarining qoʻlidan palovni olibdi-da, katning ustiga qoʻyibdi. Keyin yana: «Har kim qilsa, oʻziga, har kim qilsa, oʻziga», deb oʻz joyiga borib, boʻzini toʻqiyveribdi.

Podshoning ikki oʻgʻli bor ekan. Ular kampir yashaydigan joyga yaqin yerda bir mulladan saboq olishar ekan. Bolalar oʻqishdan qaytayotganlarida kampirnikiga kirib, boʻz toʻqishini tomosha qilishar ekan, choʻllaganda kampirdan suv soʻrab ichar ekanlar. Oʻsha kuni podshoning oʻgʻillari oʻqishdan qaytib kelayotib, yana kampirnikiga kirishibdi, suv soʻrabdilar, suvni ichib boʻlgandan keyin qarasalar, katning ustida bir tovoq palov turibdi. Bolalarning qorni och ekan. «Oshdan bering», deb turib olishibdi. Kampir boʻlsa: «— Har kim qilsa, oʻziga, har kim qilsa oʻziga», — deb turib, bolalarga:

— Yeya qolinglar, — debdi. Bolalar palovni oʻrtaga qoʻyib, paqqos tushirishibdi, oʻrinlaridan turmasdan yiqilibdilar. Kampir dod-faryod koʻtarib, podshoning huzuriga yugurib boribdi va boʻlgan gapni birma-bir aytib beribdi. Podshoning buyrugʻi bilan haligi qoʻshnilar ovqatga zahar solib berishgan ekan.

Podshoning bolalari til tortmay oʻlib qolibdi. Shundagina podsho kampirning «Har kim qilsa, oʻziga» deganining maʼnosini tushunibdi. Ha, u kampirga yomonlik qilgani uchun oʻzi ikki bolasidan ajralibdi. Kampirning qoʻshnilariga jazo beribdi, lekin foyda bermabdi.