Farosatsiz eshak

Bir eshak bor ekan. U oʻzini juda aqlli deb bilar ekan.

Kunlardan bir kuni u bir boqqa kiribdi. Qarasa, daraxtlarda mevalar, polizda qovun-tarvuz-u, qovoqlar pishib yotgan emish.

Eshak daraxtlardagi mevalarga, polizdagi qovoqlarga qarab, diqqat qilibdi. Shalpang quloqlarini qimirlatib:

— Tabiat-ku hamma narsani bilib yaratgan-a, lekin koʻp narsalar borki, ularni boshqacharoq qilib yaratish kerak edi-da, — debdi.

Daraxt shoxida oʻtirgan chumchuq eshakdan:

— Qani, ayt-chi, senga bularning nimasi yoqmadi? — deb soʻrabdi.

— Koʻrmaysanmi, — debdi eshak, olma va qovoqlarga imo qilib, — shunday katta daraxtlarning solgan mevasini qara — bolaning mushtumidan ham kichkina. Endi anovi qovoqlarni koʻr: kallamday keladi, nozik palaklarda ilinib turibdi…

— Bunda hikmat nima qiladi, — debdi eshak. — Hamma hikmat shunda-da, — debdi chumchuq. — Olmalar qovoqdek, qovoqlar olmadek boʻlsa, tuzuk boʻlardi.

Shunday deb, eshak olma daraxtiga surkangan ekan, bitta olma uzilib «taq» etib boshiga tushibdi.

— Voy boshim! — debdi eshak, — yorilayozdi… Chumchuq kulib:

— Yaxshiyamki olma qovoqday emas, boʻlmasa miyangning qatigʻini chiqarib yuborardi, — debdi.

— Rost aytding, ogʻayni! — debdi eshak va olma daraxti tagidan nari ketibdi.