Davlat — ogʻiz birlikda

Qadim zamonda bir boyning uch oʻgʻli boʻlgan ekan. Boy juda badavlat ekan. Boy oʻzining hayotligida oʻgʻillarini uylantiribdi. Katta kelin juda janjalkash, oʻrtancha kelin mol dunyoga hirs qoʻygan, kichik kelin esa juda xushfeʼl ekan. Boy oʻlganidan soʻng, oʻgʻillari otasidan qolgan dunyoni boʻlishib olishibdi va shu bilan uchala kelin ham oʻzlaricha mol taqsimlab olishibdi.

Boyning davlati shu bilan ketibdi. Davlat ketibdi-yu, lekin bir narsasini qoldirib ketganday boʻlibdi. U yana shu hovliga kirib, kelinlar bilan xoʻshlashmoq uchun avval katta kelinning oldiga boribdi. U:

— Men ketmoqchiman, mendan nima istaging boʻlsa, talab qilib olgin, — debdi. Katta kelin kerilib-burilib:

— Ketar emish!.. Ketsang ketaver, menga mana shu dunyo umrimning oxirigacha yetib ortadi, — deb uyidagi narsalarini koʻz-koʻz qilibdi.

Davlat xafa boʻlib hovlidan chiqibdi-da, oʻrtancha kelinning hovlisiga kirib aytibdi:

— Kelin, men ketmoqchiman, mendan nima istasang, olib qolgin.

Kelin:

— Menga yaxshi-yaxshi kiyimlar, bir necha yilga yetadigan pul qoldirib ketsang, men sendan roziman, — debdi. Davlat oʻrtancha kelinga shu zamon bir necha yilga yetguday pul-dunyo, yaxshi-yaxshi kiyimlar tayyor qilibdi-da, xoʻshlashib chiqib, kichkina kelinning hovlisiga kiribdi.

Kirib qarasa, kichik kelin xafa boʻlib oʻtirganmish. Davlat sekin kelib, uning qarshisiga oʻtiribdi.

— Nega boshingni yerga solib oʻtiribsan? — deb soʻrabdi Davlat.

— Nega xafa boʻlmas ekanman, axir boy otam dunyodan oʻtib ketdi-yu, roʻzgʻorimiz boʻlindi, ogʻiz birligimiz yoʻqoldi, — debdi kichik kelin. Shunda Davlat kichik kelinga:

— Men ham sen bilan xayrlashish uchun keldim. Mendan nima tilagish boʻlsa tilab olgin, men ketaman, — debdi.

Bu soʻzni eshitgan kichik kelin xafa boʻlibdi-da, Davlatga qarab:

— Agar maqsadingiz mendan ketish ekan, sizdan tilab olgan narsa men uchun umrlik boʻlarmidi? Menga hech narsa kerak emas. Agar elim, erim bilan kunim ogʻiz birlikda, rostgoʻylikda oʻtsa, halol mehnatimiz bilan yashasak, shuning oʻzi mening sizdan tilagan tilagim boʻladi, — deb jimgina yerga qarabdi. Shunda Davlat xushvaqt boʻlib, kelinning boshini silab, peshonasidan oʻpib shunday debdi:

— Men ketib sendan aʼloroq joyni toparmidim? Men ham qayerda ogʻiz birlik, rostgoʻylik, halol mehnatli kishilar boʻlsa, shu yerga boraman. Men ana shu kishilarning boyligiman, xafa boʻlma, men sen bilan qolaman.

Kelin koʻzlaridan sevinch yoshlarini toʻkib turganida eshikdan eri kirib kelibdi. Kelin erini yaxshi muomalalar bilan kutib olibdi, eri ham xotinining peshonasidan oʻpibdi. Bularning yaxshiligini, oʻzaro ahilliklarini koʻrib turgan Davlat shod boʻlib, ularning hovlisida yashab qolgan ekan.