Chol bilan sichqon
Bor ekan-da, yoʻq ekan, och ekan-da, toʻq ekan. Qadim zamonda shu goʻzal Nanay tomonda bir chol-u kampir bor ekan. Bular baxt uchun tugʻilgan ekan. Ammo choli tushmagur anqovroq ekan.
Kunlardan birida kampir cholga oʻtin olib kelishni buyuribdi va qoʻliga oʻroq bilan non beribdi. Chol oʻtinga boribdi-yu, oʻrogʻini yoʻqotib, quruq qaytibdi. Chol boʻlgan voqeani aytibdi. Kampir cholni rosa koyibdi. Kampir yana cholni oʻtinga yuboribdi.
Bu safar u cholga pishgan kishmish bilan non beribdi. Chol ovqatni bir shum sichqonga oldiribdi, och qaytibdi. Keyin u kampiriga hasrat qilibdi. Ammo choli tushmagur mugʻombir ekan. U sichqon bilan juda qalin doʻst-ulfat ekan. Ovqatni ham u bilan baham koʻrishni istar ekan. Kampir achchigʻidan otashkurakni qizdirib, sichqon yoniga boribdi. Kampir ovozini cholning ovoziga oʻxshatib:
— Hoy, sichqonjon, sichqonjon,
Ogʻzingni och, ulfatjon.
Men kishmish olib keldim
Och ogʻzingni oʻrtoqjon, —
debdi. Sichqon ochkoʻzligidan uyida turib, ogʻzini ochgan ekan, kampir otashkurakni sichqonning ogʻziga tiqib yuboribdi. Sichqonning ogʻzi kuyib qolibdi. Ertasiga chol yana sichqonjonning oldiga kelibdi. U doʻstini ovqatga chaqiribdi. Bechora sichqonjonning gʻazabi kelib, chiyillabdi:
— Chiy-chiy, ket nari,
Sira kelma men sari.
Sen sabab ogʻzim kuydi,
Chiy-chiy ket nari.
Sen sabab boʻgʻzim kuydi,
Sira kelma men sari, —
debdi.