Bir xotinga bir er

Qadim zamonda bir boyning xizmatkori bor ekan. Xizmatkor yigitning hech kimi yoʻq ekan, uylanay desa, puli — dunyosi yoʻq ekan. Shunday boʻlsa ham elatdagi qizlar uni yaxshi koʻrishar, hurmat qilishar ekan.

Kunlardan bir kuni boy oʻtib ketayotsa, hovlisining yonida, uzumning suvidek goʻzal bir qiz bilan haligi xizmatkor yigit allanimalarni soʻzlashib turganmish. Qizni koʻrib boyning ham koʻngli ketibdi-da, shu qizni xotinlikka olishni xayolidan oʻtkazibdi. Kech boʻlganda boy xizmatkorni yoniga chaqirib:

— Yaxshigina bir qiz bilan soʻzlashib turgan ekansan, senga shu qizni olib beraymi? — debdi.

— Xudo umringizni uzun qilsin, ikki yoshning savobiga qolar edingiz, — debdi xizmatkor yigit.

— Unday boʻlsa menga shu qizning ota-onasi, urugʻini ayt, kishi qoʻydiray, — debdi boy.

Yigit aytib beribdi.

Ertasi kuni boyning sovchilari borib xizmatkor yigit uchun ishni bitirib qaytishibdi. Yigit ham, qiz ham shod boʻlishibdi. Oradan bir-ikki oy oʻtgandan soʻng yigit bilan qizning toʻyi boshlanibdi. Boy esa oʻzining odamlariga qizni toʻgʻri oʻz uyiga tushirishni uqtiribdi. Boyning aytganidek boʻlibdi. Yigit:

— Hali meni chaqirarlar, hali chaqirarlar, — deb qizning oldiga kirishga tayyorlanib, sahargacha kutibdi. Lekin hech kim yigitni chaqirmabdi. Qiz ham yigitni kutib oʻtirsa, toʻy tarqalib, boy kelinning yoniga kiribdi. Qiz qarasa — boy, birdan rangi oʻchibdi-da, bildirmabdi va taʼzim qilib oʻtiribdi. Boy qizning yoniga yaqin borib, turli tilla uzuklar, bezaklarni qizga koʻrsatib:

— Mana, bular hammasi sen uchun, sen endi bu katta hovlining erkasi, olti xotinimning bekasi boʻlasan, — debdi.

— Hm!.. Man bu katta hovlining egasi, olti xotiningizning bekasi boʻlsam, siz kimim boʻlasiz? — debdi qiz. Boy bir necha bor qaltirab, aytmoq soʻzini ayta olmay, qiynalib oxiri muddaosini aytibdi. Qiz:

— Unday boʻlsa, men sevgan anavi yigitim, sizning xizmatingizdagi umidvor baxti qora yigit bilan xayrlashayin, unga: “Endi meni esingdan chiqar”, deb aytayin, uni bir iloj qilib bu hovlidan yoʻq qilayin, — debdi qiz. Boy rozi boʻlibdi-da, xizmatkor yigitni qizning yoniga kiritibdi. Qiz esa yigit bilan bir oz vaqt yolgʻiz qolishni iltimos qilib boydan soʻrabdi. Boy rozi boʻlib, yigit bilan qizni xoli qoldiribdi. Uyda hech kim yoʻqligidan foydalanib qiz yigitga:

— Tez kiyimingni yechib menga ber, men chiqib ketaman va seni falon yerda kutaman. Sen mening oʻrnimda kelin boʻlib oʻtirsang, boy kirib qolsa ayt, “Bir xotinga bir er lozim”. Yigit kiyimlarini yechib qizga beribdi. Qiz ham yuziga qora-quralar surtib, yigʻlamsirab eshikdan chiqib ketibdi.

Qiz chiqib ketgandan soʻng boy kirib qizning kiyimida oʻtirgan yigitning yonboshiga kelib, yuzidagi pardani koʻtaribdi.

Qarasa yigit emish. Boy jahl bilan faqat:

— Nonkoʻr! — deb baqiribdi.

— Ha, boy ota, nima gap? Axir, bir xotinga bir er-da, — deb hovlidan chiqib ketibdi. Boy sharmanda boʻlganicha qolaveribdi.